Πέμπτη, 14 Νοεμβρίου 2013

Ποια βοήθεια μπορείτε να παρέχετε στα παιδιά σας σχετικά με το σχολείο, ακόμα και όταν δεν μπορείτε να τα βοηθήσετε στα μαθήματα

Πολλοί γονείς παιδιών με και χωρίς ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες θεωρούν ότι από την στιγμή που δεν μπορούν να τα «διαβάσουν» (είτε επειδή δεν ξέρουν την ύλη, είτε επειδή τα παιδιά τους παρουσιάζουν πολύ μεγάλες δυσκολίες και χρειάζονται εξειδικευμένη υποστήριξη), δεν μπορούν να τα βοηθήσουν με κανένα τρόπο. Όσοι ειδικοί παιδαγωγοί, δάσκαλοι ή καθηγητές και αν παρελαύνουν στη ζωή του παιδιού, τίποτα δεν μπορεί να γίνει χωρίς την δική σας ενεργητική και ουσιαστική συμμετοχή.
Τι μπορείτε να κάνετε:
· Δημιουργήστε το κατάλληλο περιβάλλον για μάθηση. Κλείστε την τηλεόραση, το ραδιόφωνο, τον υπολογιστή και φροντίστε να μην κάνετε καμία δουλειά που να αποσπά την προσοχή των παιδιών σας (πχ σκούπισμα, χρήση του μίξερ).
· Βοηθήστε το παιδί να «στρωθεί» στο διάβασμα. Αν το δείτε να ασχολείται με κάτι άσχετο (πχ παιχνίδια, τηλεόραση, ηλεκτρονικό), θυμίστε του ότι έχει διάβασμα και ότι θα μπορέσει να χαλαρώσει μόλις τελειώσει. 
· Βοηθήστε το να οργανώσει τα μαθήματα που έχει να κάνει. Ελέγξτε μαζί το πρόγραμμα για να δείτε ποια μαθήματα έχει την επόμενη μέρα, δείτε αν ξέρει τι έχει να κάνει για κάθε μάθημα (πχ ποιο είναι απέξω, ποιες ασκήσεις έχει) και γράψτε όλα όσα έχει να κάνει σε ένα χαρτί πάνω στο οποίο το παιδί θα σβήνει ό,τι ολοκληρώνει. Έτσι θα μπορεί ανά πάσα στιγμή να ξέρει τι έχει να κάνει ακόμα.
· Αν γνωρίζετε λίγο την ύλη (δηλαδή το περιεχόμενο κάθε μαθήματος πχ τι διδάσκεται αυτή τη χρονιά στο μάθημα της Οικιακής Οικονομίας), τις απαιτήσεις κάθε καθηγητή, τη βαρύτητα κάθε μαθήματος και το βαθμό δυσκολίας του, τις αδυναμίες του παιδιού σας και τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνει, την ψυχολογία του, μπορείτε να το κατευθύνεται όσο αφορά την σειρά ενασχόλησης με τα μαθήματα (από ποιο να αρχίσει, ποιο να αφήσει για το τέλος). Πολλοί μαθητές «παραλύουν» βλέποντας πολλά μαθήματα και δεν ξέρουν με ποιο να αρχίσουν, άλλοι αφήνουν τα πιο δύσκολα για το τέλος (και τελικά δεν μπορούν να τα διαβάσουν γιατί είναι πολύ κουρασμένοι), ή αφιερώνουν πάρα πολύ χρόνο σε κάποιο μάθημα και δεν προλαβαίνουν να κάνουν τίποτα άλλο. Πολύ συχνά μάλιστα, κάποιες μέρες των μαθητών είναι πολύ εύκολες από άποψη μαθημάτων, ενώ άλλες πολύ δύσκολες. Βοηθήστε το παιδί σας να καταλάβει ότι όταν έχει πολύ ελεύθερο χρόνο στη διάθεσή του, μπορεί να κάνει μαθήματα άλλων ημερών, έτσι ώστε να μην έχει στη συνέχεια υπερβολικό διάβασμα. Παρομοίως, μαθήματα που υπάρχουν 1 ή 2 φορές την εβδομάδα, μπορούν να διαβάζονται και από το Σαββατοκύριακο. Η εμπειρία σας στη διαχείριση του χρόνου μπορεί να είναι σωτήρια και να γλιτώσει το παιδί από λάθη που θα έχουν συνέπειες στην ακαδημαϊκή του πορεία. 
· Κρατάτε ένα ημερολόγιο στο ψυγείο όπου θα σημειώνετε τα διαγωνίσματα, τα τεστ, αλλά και τις προθεσμίες που έχει για να παραδώσει τις εργασίες του. Έτσι θα μπορείτε να του τα υπενθυμίζετε εγκαίρως και να τα λαμβάνετε υπόψη κατά την οργάνωση του διαβάσματος του παιδιού τα Σαββατοκύριακα αλλά και τις καθημερινές. 
· Αν το παιδί κάνει μαθήματα έξω από το σπίτι, βοηθήστε το να φτιάξει σωστά την τσάντα του παίρνοντας ό,τι του είναι απαραίτητο από φυλλάδια, τετράδια, βιβλία. Κάντε το ίδιο για το σχολείο. Φτιάξτε μαζί τα πράγματα που θα πάρει την επόμενη μέρα στο σχολείο και βεβαιωθείτε ότι έχει τα πάντα. 
· Κρατάτε συχνή επικοινωνία με τους δασκάλους/καθηγητές του παιδιού. Να ενημερώνεστε για τα δυνατά του σημεία και τις αδυναμίες του και να ζητάτε πάντα την άποψη όσων ασχολούνται με το παιδί σχετικά με το πώς θα μπορούσατε να το βοηθήσετε εσείς στο σπίτι. 
· Δημιουργήστε ένα σύστημα ανταμοιβών και προνομίων που θα δώσει κίνητρο στο παιδί σας να προσπαθήσει. Μια βόλτα μετά το διάβασμα, το αγαπημένο του γλυκό, η δυνατότητα να δει μια ταινία είναι «κρυφά όπλα» που ξέρετε και μπορείτε να δώσετε μόνο εσείς. 
Ιωάννα Αγγέλου
Ειδική Παιδαγωγός

Πηγή: http://angelou-kea.blogspot.gr/2013/11/blog-post_6654.html
Αναρτήθηκε από φροντιστήριο ξένων γλωσσών Εκφραση στις Αχαρνες (Αχαρναι, Μενιδι, Ολυμπιακό Χωριό, Θρακομακεδόνες)

Τετάρτη, 15 Μαΐου 2013

Εξετάσεις: 12 απλοί τρόποι να ενισχύσετε άμεσα τη μνήμη σας











Έχουμε ήδη μπει στην τελική ευθεία για τις Πανελλήνιες εξετάσεις. Όλοι οι τελειόφοιτοι μαθητές Λυκείου είναι στρωμένοι στο διάβασμα και προσπαθούν να καλύψουν το τελευταίο έδαφος και να είναι έτοιμοι για το μεγάλο άλμα από τη μαθητική στη φοιτητική ζωή.  Δεν θα σας κουράσουμε με συμβουλές για το πόσο και το τι να μελετήσετε. Άλλωστε, μέχρι τώρα, η περισσότερη δουλειά έχει γίνει και ο καθένας από εσάς ξέρει καλύτερα ποια τακτική δουλεύει για τον ίδιο.  Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να σας πούμε μερικά μυστικά για να ενισχύσετε τη μνήμη σας και να είστε ήσυχοι ότι τη μέρα της εξέτασης, δεν θα σκαλώσετε. Άλλωστε, σημασία τελικά δεν έχει πόσα διαβάζετε αλλά πόσα από αυτά μπορείτε να μάθετε και να θυμηθείτε την κρίσιμη στιγμή.

1. Καθιερώστε απογευματινή σιέστα

Σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου Berkeley της Καλιφόρνια, ένας υπνάκος διάρκειας μίας ώρας μπορεί να ενισχύσει εντυπωσιακά τη δύναμη του εγκεφάλου. Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο ύπνος είναι αναγκαίος, για να αποθηκευτούν σωστά οι πληροφορίες στον εγκέφαλο και να δημιουργηθεί χώρος για νέες. Ίσως δεν ήταν τυχαίο που μορφές όπως ο Άλμπερτ Αϊνστάιν, ο Ναπολέων και ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι έβρισκαν πάντα χρόνο για την απογευματινή τους σιέστα.

Επιπλέον, στην ίδια μελέτη, διαπιστώθηκε ότι η αγρυπνία μειώνει την αποθηκευτική ικανότητα του εγκεφάλου, περίπου, κατά 40%. Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα σας περάσει από το μυαλό να στερηθείτε τον ύπνο σας για χάρη του διαβάσματος, σκεφτείτε το διπλά.

2. Διαβάστε πριν πέσετε για ύπνο

Ο ύπνος μετά από την εκμάθηση νέων πληροφοριών, ίσως είναι το κλειδί για καλύτερα αποτελέσματα, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο ακαδημαϊκό περιοδικό «Cell Biology». 

Οι συγγραφείς της μελέτης, υποστηρίζουν ότι οι μαθητές και οι φοιτητές που προγραμματίζουν το διάβασμά τους λίγο πριν τον βραδινό τους ύπνο ή που παίρνουν ένα υπνάκο αμέσως μετά από μία περίοδο εντατικής μελέτης, έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να ανακαλέσουν τις σημαντικές πληροφορίες την ώρα της εξέτασης. 

Το μυστικό βρίσκεται στα όνειρά μας που, σύμφωνα με τον Δρ Robert Stickgold, "ίσως αποτελούν την προσπάθεια του εγκεφάλου να ταξινομήσει τις αναμνήσεις μας έτσι ώστε να μας είναι χρήσιμες στο μέλλον".

3. Χωρίστε την ύλη σε κομμάτια - Κάντε επαναλήψεις

Πολλές διαφορετικές μελέτες έδειξαν ότι μια τεχνική ενδυνάμωσης της μνήμης, που ονομάζεται "επανάληψη ανά διαστήματα", μπορεί να αυξήσει τη δυνατότητα διατήρησης πληροφοριών στον εγκέφαλο μέχρι και 50%. 

Όπως λέει και το όνομά της, η τεχνική αυτή προτείνει να διασπάσετε τις πληροφορίες που έχετε να μάθετε σε μικρότερα μέρη και να τις μελετάτε συνεχώς και με συνέπεια για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ακόμα καλύτερα, κάντε επανάληψη σε κάθε μικρό κομμάτι που μαθαίνετε πριν να ξεκινήσετε για το επόμενο. Το μυαλό μας χρειάζεται την επανάληψη για να αποθηκεύσει σωστά όσα διαβάζουμε.

4. Μην μείνετε καθηλωμένοι στο γραφείο

Η άσκηση, εκτός από όλα τα άλλα οφέλη που προσφέρει στον οργανισμό μας, βελτιώνει τη μνήμη και την ικανότητα εκμάθησης. Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η γυμναστική αυξάνει το μέγεθος του ιππόκαμπου, της περιοχής του εγκεφάλου που επεξεργάζεται τις νέες πληροφορίες και παίζει ρόλο στην μακροπρόθεσμη μνήμη.

Ακόμα και 30 λεπτά περπάτημα την ημέρα μπορεί να κάνουν τη διαφορά, οπότε, στο επόμενο διάλειμμα από το διάβασμα, προτιμήστε να φορέσετε τα αθλητικά σας και να βγείτε για μια γρήγορη βόλτα.

5. Μελετήστε σε διαφορετικούς χώρους κάθε φορά

Τα τελευταία χρόνια, οι γνωστικοί επιστήμονες απέδειξαν ότι μερικές απλές τεχνικές είναι αξιόπιστοι τρόποι αύξησης του όγκου πληροφοριών που μπορεί κανείς να μάθει.
Σύμφωνα με έρευνες, η μελέτη ενός θέματος σε διαφορετικό χώρο κάθε μέρα έχει ως αποτέλεσμα να είναι λιγότερο πιθανό να το ξεχάσουμε. Αυτό γίνεται επειδή, κάθε φορά που αλλάζουμε περιβάλλον - από την βιβλιοθήκη στο δωμάτιο ή από το σπίτι σε ένα πάρκο - αναγκάζουμε τον εγκέφαλο να συνδέσει την ίδια πληροφορία με κάτι διαφορετικό. Έτσι, εντυπώνεται στη μνήμη μας καλύτερα.

6. Ξαναγράψτε τις σημειώσεις σας

Αν και με την πρόοδο της τεχνολογίας το γράψιμο στο χαρτί γίνεται όλο και πιο σπάνιο, διάφορες έρευνες δείχνουν ότι αποθηκεύουμε καλύτερα τις πληροφορίες που γράφουμε με το χέρι μας από εκείνες που πληκτρολογούμε.
Μαζέψτε, λοιπόν, όσες σημειώσεις έχετε και αντιγράψτε τις καθαρά σε μια νέα κόλλα χαρτί ή δημιουργείστε σημειώσεις από την αρχή, επιλέγοντας από τα βιβλία σας τα πιο σημαντικά κομμάτια. Όση ώρα γράφετε, ο εγκέφαλός σας αποθηκεύει μεγάλο όγκο πληροφοριών τις οποίες θα μπορείτε εύκολα να θυμηθείτε πιο μετά.

7. Κοιμηθείτε με άρωμα από λουλούδια

Γερμανοί ερευνητές ανακάλυψαν ότι οι άνθρωποι που αναπνέουν την μυρωδιά από τριαντάφυλλα όσο κοιμούνται μπορούν να θυμηθούν καλύτερα, το επόμενο πρωί, όσα έχουν μάθει την προηγούμενη μέρα. Γιατί να μην στολίσετε το δωμάτιό σας με τα πανέμορφα λουλούδια, λίγο πριν πάτε για ύπνο; Εκτός από την οπτική σας ικανοποίηση, αυξάνονται και οι πιθανότητές για επιτυχία στις εξετάσεις.
Επιπλέον, η εισπνοή αρώματος δεντρολίβανου ή λεβάντας έχει αποδεδειγμένα αγχολυτική δράση. Και ως γνωστόν, ο αγχωμένος εγκέφαλος δεν τα πάει καλά με θέματα μνήμης. Αντί να πιέζεστε να θυμηθείτε τα πάντα την τελευταία στιγμή, λίγη αρωματοθεραπεία θα σας βοηθήσει περισσότερο.

8. Γίνετε δημιουργικοί

Αφήστε το μυαλό σας να "παίξει" με την ύλη σας, με όσους τρόπους μπορεί να σκεφτεί. Ζωγραφίστε μια εικόνα ή γράψτε μια ιστορία σχετική με το αντικείμενο που μελετάτε. Μπορείτε ακόμη και να προσποιηθείτε ότι συμμετέχετε σε τηλεπαιχνίδι γνώσεων!
Μπορεί να σας ακούγεται χάσιμο χρόνου, αλλά στην πραγματικότητα κάτι τέτοιο σας βοηθά να καταλάβετε το θέμα που μελετάτε καλύτερα, ενώ ο εγκέφαλός σας θα έχει περισσότερους από έναν τρόπους για να βρει, αργότερα, την πληροφορία που θα πασχίζετε να θυμηθείτε. Όσο πιο εναλλακτική είναι η μέθοδος μάθησης, τόσο πιο πιθανό είναι μετά να θυμηθούμε ό,τι μάθαμε.

9. Κάντε ένα τεστ πριν το τεστ

Δημιουργήστε τρόπους να εξετάζετε τον εαυτό σας καθώς μαθαίνετε περισσότερα πράγματα. Κάτι τέτοιο, αναγκάζει τον εγκέφαλό σας να εξασκείτε στην γρηγορότερη ανάκτηση των πληροφοριών από τις τράπεζες μνήμης του. Και η εξάσκηση είναι ο δρόμος προς την τελειοποίηση.
Μια καλή και εύκολη λύση, είναι να βρείτε όσο το δυνατόν περισσότερα προηγούμενα θέματα για το εκάστοτε μάθημα και να προσπαθήσετε να τα λύσετε μετά το διάβασμα. Έτσι, επιβεβαιώνετε ότι προχωράτε καλά και κρατάτε το μυαλό σας σε εγρήγορση.

10. Γίνετε καθηγητής στη θέση του καθηγητή

Όταν νιώσετε ότι είστε έτοιμοι, βρείτε ένα φίλο ή ένα συγγενή και εξηγείστε του όσα μάθατε. Αν μπορείτε να εξηγήσετε ένα θέμα σε κάποιον τρίτο με τρόπο κατανοητό και να απαντήσετε στις απορίες του, τότε θα ξέρετε ότι το έχετε κάνει κτήμα σας.
Αυτή η τεχνική, ωθεί και τον εγκέφαλό σας να δουλέψει τις πληροφορίες που έχει μάθει με ένα νέο τρόπο, βοηθώντας τον να τις εντυπώσει στη μακροπρόθεσμη μνήμη σας καλύτερα. Εκτός αυτού, είναι προτιμότερο να ανακαλύψετε ότι δεν ξέρετε κάτι, από ερώτηση φίλου σας παρά στο θρανίο με το γραπτό στα χέρια!

11. Σφίξτε τις γροθιές σας

Επιστήμονες από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο Montclair, στο Νιου Τζέρσι των ΗΠΑ, υποστηρίζουν ότι η μνήμη μας μπορεί να βελτιωθεί εάν απλά σφίξουμε τις γροθιές μας.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα πειραμάτων, τα οποία δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό PLOS ONE, αν σφίξετε το δεξί χέρι για 90 δευτερόλεπτα, βοηθάτε στην εκμάθηση πληροφοριών και αν σφίξετε το αριστερό χέρι, βελτιώνετε την ικανότητά σας να τις ανακαλείται.
Με βάση τα παραπάνω, σφίξτε τη δεξιά γροθιά πριν ξεκινήσετε το διάβασμα και την αριστερή γροθιά όταν έρθει η ώρα της εξέτασης. Τα αποτελέσματα μπορεί να σας εκπλήξουν.

12. Φάτε σωστά

Ξεκινήστε τη μέρα σας με δημητριακά ολικής αλέσεως. Είναι πλούσια σε φολικό οξύ, το οποίο έχει αποδειχθεί ότι συμβάλλει στην γρηγορότερη επεξεργασία πληροφοριών. Ένα ποτήρι χυμού από φραγκοστάφυλα είναι μια καλή εναλλακτική, αφού πρόκειται για ιδανική πηγή βιταμίνης C, η οποία αυξάνει την ευστροφία.
Για το μεσημεριανό και το βραδινό γεύμα, προτιμήστε τροφές με ω-3 λιπαρά οξέα - όπως ο σολομός, το σκουμπρί, οι σαρδέλες και οι ρέγγες - που συνδέονται με καλύτερη μνήμη και βελτιωμένη νοητική λειτουργία, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύονται στο επιστημονικό περιοδικό Neurology.
Αν το ψάρι δεν σας αρέσει, το κουνουπίδι είναι μια καλή πηγή χολίνης, η οποία μετατρέπεται σε κιτικολίνη όταν φτάσει στον εγκέφαλο. Μελέτη του Νοσοκομείου McLean έδειξε ότι 500mg κιτικολίνης την ημέρα μπορούν να αυξήσουν τη νοητική ενέργεια.
Ενδιάμεσα, καταναλώστε δύο ή τρία μήλα την ημέρα. Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου της Μασαχουσέτης, αυξάνουν τα επίπεδα ακετυλοχολίνης στον οργανισμό ? μίας ουσίας κρίσιμης για την καλή διατήρηση της μνήμης.
Τέλος, μια χούφτα κολοκυθόσπορων την ημέρα, σας παρέχει την απαραίτητη ποσότητα ψευδάργυρου, ο οποίος είναι ζωτικής σημασίας για την ενίσχυση της μνήμης και των δεξιοτήτων της σκέψης. 
Αποφύγετε, πάντως, την κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων κρέατος, κορεσμένων λιπών και γαλακτοκομικών. Μελέτη, που συνέταξαν ερευνητές με επικεφαλής τον Δρ Γεώργιο Τσιβγούλη, καθηγητή του Πανεπιστημίου της Αλαμπάμα,  συνδέει την μειωμένη κατανάλωσή τους με καλύτερη μνήμη.

Θεόδουλος Γεωργιάδης

 Πηγή: Pathfinder

Πέμπτη, 3 Ιανουαρίου 2013

Ζήλια και παιδί



Τι είναι η ζήλια;
Η ζήλια είναι το δυσάρεστο συναίσθημα που νιώθει κάποιος όταν πιστεύει πως ένας άλλος είναι ανώτερος από εκείνον ή αγαπιέται περισσότερο από εκείνον.

Η ζήλια είναι κάτι το «κακό», κάτι το οποίο μπορούμε να αποφύγουμε;
Όχι! Είναι ένα απολύτως φυσιολογικό συναίσθημα αντίδρασης. Το παιδί δεν μπορεί να φανταστεί ότι θα πρέπει να μοιράζεται την αγάπη των γονιών του. Είναι μέρος της φυσιολογικής ανάπτυξης του παιδιού και μια άριστη εμπειρία να ξεπεράσει το παιδί τον εαυτό του, να προοδεύσει και να δομηθεί. Ο ανταγωνισμός ανάμεσα στ΄αδέλφια είναι και συναγωνισμός, που βοηθά τα παιδιά μιας οικογένειας να μεγαλώσουν. Η ζήλια είναι ο θεμέλιος λίθος της εικόνας του εαυτού μας, αλλά και της αποδοχής του εαυτού μας. Ο αδελφός ή η αδελφή παίζουν σημαντικό ρόλο στην κατασκευή της προσωπικότητας του παιδιού. Ο «άλλος» επιτρέπει στο κάθε παιδί να αυτοπροσδιοριστεί καλύτερα, μέσω του εντοπισμού της διαφοράς και της ομοιότητας.

Πώς εκδηλώνεται η ζήλια; Η ζήλια μπορεί να εκφραστεί με πολλούς τρόπους από τα παιδιά. Ορισμένα εκφράζουν το φόβο πως τα αγαπούν λιγότερο με απόσυρση, άλλα με επιθετικότητα ή διαταραχή της συμπεριφοράς. Κάποια επιλέγουν να απομονωθούν, ενώ άλλα παλινδρομούν και φέρονται σα «μικρότερα».

Παίζει ρόλο η θέση στη σειρά γέννησης του παιδιού, στην ένταση των αντιδράσεων της ζήλιας;
Από τα συναισθήματα ζήλιας δεν γλιτώνει κανένα παιδί της οικογένειας, όποια κι αν είναι η θέση του! Πόσο τυχερό δηλαδή πρέπει να αισθάνεται ένα παιδί που μοιράζεται το δωμάτιο, τα παιχνίδια ή τη σημασία των γονιών και των συγγενών του με τ΄αδέλφια του;
Ο πρωτότοκος χάνει το θρόνο του, ζηλεύει την τρυφερότητα που δείχνουν οι γονείς προς τον «εισβολέα», το δευτερότοκο. Από τη μεριά το, ο δεύτερος ζηλεύει τα προνόμια που απολαμβάνει ο μεγαλύτερος, λόγω της ηλικίας του. Αν γεννηθεί και τρίτο παιδί, ο δευτερότοκος μεταμορφώνεται σε «μεσαίο» και αναρωτιέται γιατί να έχει έναν πιο μεγάλο που του λέει τι να κάνει κι έναν πιο μικρό που είναι φοβερά χαϊδεμένος. Ο μικρός πάλι, ζηλεύει αυτά που οι άλλοι δυο γνώρισαν προτού ο ίδιος γεννηθεί και ... πάει λέγοντας ...
Η ένταση των αντιδράσεων της ζήλιας εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως την ευφυία των παιδιών, τα όρια αντοχής τους στην αποστέρηση και τις σχέσεις που το καθένα έχει με τους γονείς του, καθώς και από τις αντιδράσεις των γονιών στις πρώτες εκδηλώσεις της ζήλιας τους.

Ποια θεωρείται η ιδανική διαφορά ηλικίας ανάμεσα στ΄αδέλφια, ώστε η ζήλια να είναι λιγότερη;
Οι νέες έρευνες δείχνουν ότι η ιδανική διαφορά ηλικίας είναι έξι με εφτά χρόνια. Είναι η ηλικία που
(α) μειώνεται η επιθετικότητα
(β) το παιδί είχε το χρόνο να δημιουργήσει τις προσωπικές του οικογενειακές αναμνήσεις
(γ) έχει κερδίσει την αυτονομία του και
(δ) έχει ήδη φίλους, εκτός από γονείς και έτσι έχει λιγότερο ανάγκη την παρουσία τους.

Η ζήλια έχει την ίδια ένταση ανάμεσα στ΄αδέλφια του ίδιου ή διαφορετικού φύλου;
Όταν το φύλο είναι το ίδιο, οι ανταγωνισμοί είναι εντονότεροι στο πλαίσιο της αδελφικής σχέσης. Οι συγκρίσεις είναι πιο άμεσες σε όλους τους τομείς και αφορούν τη σχολική επίδοση, τις αθλητικές επιδόσεις, την ομορφιά, την κοινωνικότητα κ.λ.π. Ο ανταγωνισμός για την απόσπαση της προσοχής του γονιού είναι συχνά τρομακτικός!
Στην περίπτωση που τ΄αδέλφια είναι διαφορετικού φύλου, υπάρχει και η δικαιολογία ότι ο άλλος είναι όντως «διαφορετικός» και έτσι μειώνονται κάπως οι συγκρίσεις. Όμως και πάλι δε θα αποφευχθούν οι διαμάχες εξαιτίας των διαφορετικών προσανατολισμών λόγω φύλου και των διαφορετικών ενδιαφερόντων. Εδώ μεγάλο ρόλο , θα παίξουν και οι «προτιμήσεις» της μαμάς και του μπαμπά προς κάποιο από τα παιδιά τους.

Δίνω περισσότερη σημασία στο πρώτο (ή στο μεσαίο ή στο μικρό ή στο τέταρτο...) και όμως αυτό πάλι ζηλεύει! Πού κάνω λάθος σαν γονιός;
Δεν πρέπει να ξεχνούμε πως η ζήλια είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα αντίδρασης. Η ζήλια δεν είναι παρά μια εκδήλωση πόνου και μια έκκληση για βοήθεια και καλοσύνη από τον ενήλικα. Το παιδί που ζηλεύει αγαπά και μισεί συγχρόνως. Αν οι γονείς δεν κάνουν τραγικά λάθη, όπως καταστολή και τιμωρία της εκδήλωσης της ζήλιας ή διάπραξη αδικίας, η επιθετική συμπεριφορά εξαλείφεται.
Η έκφραση της ζήλιας εκφράζει και τη γενικότερη δομή της οικογένειας που χτίζεται γύρω από εφτά μεγάλους άξονες: (1) τη συζυγική σχέση, (2) τη σχέση των γονιών με καθένα από τα παιδιά τους, (3) τις σχέσεις μεταξύ αδελφών, (4) τη σχέση της οικογένειας με τον έξω κόσμο, (5) τις επαγγελματικές υποχρεώσεις των γονιών, (6) το διαθέσιμο οικογενειακό χρόνο και (7) το σύστημα διαπαιδαγώγησης που υιοθετεί η οικογένεια.
Κάθε αδελφική σχέση είναι ιδιαίτερη και χαρακτηρίζεται από την ακολουθία των γεννήσεων, το φύλο, τις περιστάσεις της γέννησης και τον αριθμό των παιδιών που την αποτελούν, τη φύση και την ιδιοσυγκρασία του κάθε παιδιού και την άποψη του γονιού για το κάθε παιδί...

Είναι φανερό πως για να αντιμετωπίσουμε τη ζήλια θα πρέπει να δούμε το θέμα , όχι μόνο από την άποψη του «πόση σημασία» δίνουμε στο παιδί που ζηλεύει, αλλά και από την άποψη της γενικότερης μας στάσης απέναντι στην αδελφική σχέση.

Πώς θα αντιμετωπίσω τη ζήλια του παιδιού μου; Ακολουθούν κάποιες πρακτικές εισηγήσεις:
• Ασχοληθείτε εναλλάξ με τα παιδιά σας. Θα πρέπει να φροντίσετε να υπάρχει ισορροπία και να διαθέσετε ξεχωριστό χρόνο σε όλα τα παιδιά της οικογένειας
• Μην υποχρεώνετε το πρωτότοκο παιδί να «μεγαλώσει» απότομα. Αφήστε το να ζει σαν παιδί της ηλικίας του, δώστε του καμιά φορά την άδεια να είναι «μικρό»
• Ενθαρρύνετε το παιδί σας να εκφράσει όλα όσα νιώθει και δείξτε κατανόηση και τρυφερότητα. Μην επιβεβαιώνετε άθελα σας αυτό που το παιδί φοβάται, δηλαδή την απώλεια της αγάπης σας
• Αποφύγετε τις συγκρίσεις (για ομορφιά, σχολική επίδοση, αθλητικές επιδόσεις κ.λ.π.). Δεχτείτε τη διαφορετικότητα των παιδιών σας!
• Αφήστε κάποιες φορές το νεογέννητο με τους παππούδες ή με κάποιους φίλους. Έτσι θα μπορέσετε να αφιερώσετε τον ελεύθερο χρόνο σας στα άλλα σας παιδιά
• Ας έχει το κάθε παιδί και τα δικά του παιχνίδια, το δικό του χώρο (δωμάτιο ή έστω μια γωνιά ή ένα συρτάρι αποκλειστικά δικό του...). Τα αδέλφια δεν είναι απαραίτητο να τα μοιράζονται όλα και να παίζουν συνεχώς μαζί!
• Αφήστε το πρωτότοκο να αναλάβει περισσότερα καθήκοντα, αν είναι έτοιμο, αντίστοιχα όμως θα πρέπει να απολαμβάνει περισσότερα προνόμια και περισσότερη ελευθερία
• Μην κρύβεστε και μη λέτε ψέματα! Εκφράστε την ξεχωριστή αγάπη σας προς όλα τα παιδιά σας, χωρίς να φοβάστε την αντίδρασή τους
• Χρειάζεται σαφήνεια και ακρίβεια στη ρύθμιση της επικοινωνίας στην οικογένεια (ποιος μιλά και πότε, κανείς δε διακόπτεται...). Η συνεργασία στις οικιακές εργασίες, η διάταξη των θέσεων στο αυτοκίνητο και στο τραπέζι, η σειρά στο μπάνιο και στον ύπνο, το ποιος παίρνει δώρο όταν ένα από τα παιδιά γιορτάζει(!) κ.λ.π., κ.λ.π. θα πρέπει να διευθετηθούν πολύ συγκεκριμένα
• Αποφύγετε τις παγίδες του «ποιος άρχισε» και του «ποιος φταίει». Δε γίνεται να φταίει πάντα ο μεγάλος ή πάντα ο μικρός... Στηρίξετε την ικανότητα των παιδιών να βρίσκουν μόνα τους τη λύση. Τα αδέλφια πρέπει να βρουν την τάξη μόνα τους, μέσα από την εμπειρία. Μη λαμβάνετε θέση και εκφράστε την απεριόριστη αγάπη σας και στο «δύσκολο» παιδί σας. Βοηθήστε το να αποδεχτεί τη θέση και την πορεία του. Αν συστηματικά χειραγωγείται συναισθηματικά από τ’ αδέλφια του κάποιο παιδί σας, βοηθήστε το να αντιδράσει και να αναπτύξει τις συναισθηματικές του άμυνες. Αν τίθεται θέμα ασφάλειας ή συστηματικής εκμετάλλευσης, τότε παρεμβαίνετε χωρίζοντας απλώς τους «μονομάχους»
• Θέστε σαφείς κανόνες που θα εμποδίσουν την επιθετική συμπεριφορά μεταξύ τους. Για παράδειγμα: το μεγαλύτερο παιδί δε χτυπά το μικρότερο, έχει όμως το δικαίωμα να αμυνθεί εφόσον εκείνο του επιτεθεί, ή απαγορεύονται οι βρισιές, τα επίθετα, οι κλωτσιές, οι δαγκωματιές, η ρίψη αντικειμένων κ.λ.π.
• Δεχτείτε όλα τα συναισθήματα των παιδιών σας, αλλά συγχρόνως βάλτε όρια στην ανάρμοστη συμπεριφορά, θέτοντας λογικές και σταθερές συνέπειες
• Με λίγα λόγια:
1. Χαλαρώστε και προσπαθήστε να είστε ειλικρινείς με τα παιδιά σας
2. Δώστε απλόχερα αγάπη
3. Αφιερώστε χρόνο στα παιδιά σας. Μια φορά μεγαλώνουν και σας χρειάζονται...
4. Παρεμβαίνετε μόνο εκεί που είναι απόλυτα αναγκαίο
5. Θέστε ξεκάθαρα όρια και αφήστε το παιδί να υποστεί τις συνέπειες από την παράβασή τους
6. Αποδεχτείτε τη διαφορετικότητα των παιδιών σας και προπαντός
7. Ξεπεράστε την ειδυλλιακή εικόνα της οικογένειας, στην οποία όλοι είναι πάντα αγαπημένοι και μονιασμένοι!!!

της Ελένης Δήμου, Κλινική Ψυχολόγος
από το paidiatros.com